Monumenten

Dordrecht is de oudste stad van Holland. Het zal dan ook niemand verbazen dat we veel monumenten hebben: bijna tweeduizend. Wij vinden monumenten belangrijk om verschillende redenen. Bijvoorbeeld omdat ze heel mooi zijn, om hun betekenis voor de wetenschap of omdat ze cultuurhistorische waarde hebben. We hebben Dordtse monumentale panden in drie categorieën: rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten en beeldbepalende panden. We hebben twee rijksbeschermde stadsgezichten: de binnenstad en (een deel van) de 19e-eeuwse schil.

Beschermd stadsgezicht

Eind 1987 heeft het Rijk de historische binnenstad van Dordrecht aangewezen als beschermd stadsgezicht. Dit gebied hebben wij met een rode lijn aangegeven in het kaartje 'Grenzen beschermd stadsgezicht'. Sinds 2013 is ook een groot deel van de 19e-eeuwse schil aangewezen als beschermd stadsgezicht. Dit gebied hebben wij met de groene lijn aangegeven op het kaartje 'Grenzen beschermd stadsgezicht'.

In het beschermd stadsgezicht staan beeldbepalende panden. Naast beschermde monumenten komen deze gebouwen in aanmerking voor instandhoudingssubsidie uit het Gemeentelijke Restauratiefonds Dordrecht.

Op de onderstaande kaarten zie je waar de monumenten en de beschermde stadsgezichten zijn. Zo zie je meteen of jouw pand een monumentale status heeft.

Plattegrond met rijksmonumenten en gemeentelijke monumenten

Adreslijst beeldbepalende panden (pdf, 30 kB)

Kaart beschermd stadsgezicht pdf, 667 kB)

Ben je blind of slechtziend en wil je graag weten waar de monumenten in Dordrecht zijn? Neem dan contact op met ons via het e-mailadres: monarch@dordrecht.nl. Wij bellen je dan om je vragen hierover persoonlijk te beantwoorden.

Monument verbouwen

Stel, je bent eigenaar van een monument en je hebt verbouwings- of renovatieplannen. Mag je dan zomaar aan de slag? Het antwoord is simpel: nee. Je mag nooit zomaar iets verbouwen aan of binnen een monument. Voor een verbouwing van of een wijziging aan een monument moet je altijd een omgevingsvergunning aanvragen. Dat geldt ook als je duurzaamheidsmaatregelen wilt nemen in je monumentale huis of bedrijf. Althans, als voor de verduurzaming een verbouwing of wijziging van het pand nodig is. Wanneer de gemeente Dordrecht je aanvraag goedkeurt, krijg je de vergunning.

Informatie over aanwijzing en instandhouding van gemeentelijke monumenten vind je in de Erfgoedverordening Dordrecht en de bijbehorende criteria aanwijzing gemeentelijke monument.

Een overzicht van de criteria voor het uitvoeren van een restauratie vind je in de Restauratiecriteria (pdf, 6,9 MB).

Een wijziging beschermd monument aanvragen

Voor de wijziging van je beschermde monument heb je een 'omgevingsvergunning beschermd monument' nodig. Met je aanvraag moet je de volgende documenten meeleveren:

  • de tekening van zowel de huidige als de gewenste situatie op ten minste een schaal van 1:100
  • de van belang zijnde details op een schaal van 1:50
  • afhankelijk van de aard en omvang van de wijziging vragen we een cultuurhistorisch of bouwhistorisch rapport. Daarin moet ook een waardering staan van de onderdelen die je wilt wijzigen. Lever daarbij aanvullende foto's van de huidige situatie

De omgevingsvergunning vraag je aan via het Omgevingsloket online. Dat kan in 1 keer of in fasen. Als je de aanvraag volledig hebt ingevuld, verstuur je de aanvraag digitaal. De kosten van de aanvraag zijn afhankelijk van je plan(nen). Je kunt een aanvraag ook via de post doen. Daarvoer moet je wel eerst via het Omgevingsloket online een aanvraagformulier afdrukken en invullen. Bij deze aanvraag beantwoord je een aantal vragen. Daarna stelt het systeem een formulier 'op maat' voor je samen. Dit formulier vul je in en stuur je met de hierboven genoemde bijlagen naar de gemeente. Adres: Gemeente Dordrecht, Postbus 8, 3300 AA Dordrecht. Vermeld daarbij dat het om een beschermd monument gaat.

Subsidie aanvragen

Eigenaren van beeldbepalende panden, gemeentelijke en rijksmonumenten kunnen subsidie aanvragen. De subsidie bestaat voor woonhuizen uit een lening tegen een lage rente. Op dit moment is dit 1,5%. Voor een gemeentelijk monument of beeldbepalend pand vraag je subsidie aan bij het vakteam Erfgoed. Als je het contactformulier invult, nodigt dit team je uit voor een gesprek.

Voor rijksmonumenten (woonhuizen) vraag je subsidie aan bij het Nationaal Restauratiefonds (NRF). Ons vakteam kan je hierover informatie geven. Ben je eigenaar van een ander gebouw dan een woonhuis? Informeer dan naar de andere mogelijkheden bij het vakteam Erfgoed. Dat kan via e-mailadres: monarch@dordrecht.nl.

Bij je aanvraag voor subsidie beeldbepalend pand of gemeentelijk monument neem je mee:

  • subsidie aanvraagformulier
  • de tekeningen en bestektekeningen op schaal van de bestaande en de nieuwe toestand
  • de van belang zijnde principedetails en foto's
  • bouwtechnische en bouwhistorische opnamen
  • gespecificeerde begroting inclusief bijkomende kosten

Subsidieverordening Gemeentelijk Restauratiefonds Dordrecht

Monumenten verduurzamen

Duurzaamheid en energietransitie zijn onderwerpen die ook eigenaren van monumenten bezighouden. En dat is mooi, want de overheid wil duurzaamheidsmaatregelen stimuleren. Er zijn subsidiemogelijkheden vanuit het rijk voor eigenaren van rijksmonumenten. Voor gemeentelijke monumenten bieden we een laagrentende lening via het Gemeentelijke Restauratiefonds Dordrecht.

Wat de mogelijkheden betreft, kan er meer dan je wellicht voor mogelijk houdt. Voorwaarde is dat de aanpassing aan het pand een verbetering is waarbij de monumentale waarden niet worden geschaad. En ook hier heb je een omgevingsvergunning nodig. Dat geldt voor alle wijzigingen of verbouwingen die je aan een monument wilt doen.

Uitgebreide informatie over verduurzaming van monumenten vind je op de website van het vakteam Erfgoed.

Dordtse Kleuren

Dordrecht is de eerste stad met een eigen kleurenwaaier. Deze kun je gebruiken voor toepassing aan de buitenkant van monumenten en beeldbepalende panden. De Dordtse Kleuren zijn 55 historisch geïnspireerde kleuren. Ze zijn gebaseerd op onderzoek naar tekeningen, schilderijen, verfbestekken en kleurtoepassingen op monumentale gebouwen. Een zorgvuldige toepassing van de kleurenwaaier vergroot de ruimtelijke kwaliteit en identiteit van de Dordtse historische binnenstad. We juichen een keuze voor de Dordtse Kleuren dan ook van harte toe. De waaier is ondertussen uitgebreid met 11 kleuren, speciaal voor panden uit de 19e eeuw. Deze kleuren zijn gebaseerd op onderzoek van panden aan de Singel en de Toulonselaan.

De kleurenwaaier is meer dan een palet met kleuren. De waaier geeft ook aan op welke onderdelen van een pand je bepaalde kleuren specifiek kunt toepassen. Veel namen uit de kleurenwaaier verwijzen naar typische Dordtse zaken of personen. Met de Dordtse Kleuren krijgen panden een eigen identiteit, terwijl we de ruimtelijke samenhang tussen de panden behouden.

De Dordtse Kleurenwaaier kost 17,50 euro. Dat is inclusief de strip met 11 kleuren voor panden uit de 19e eeuw. Je kunt de kleurenwaaier bestellen bij het Vakteam Erfgoed Dordrecht. Je kunt hen ook benaderen als je vragen hebt over de Dordtse Kleuren. Dat kan via telefoonnummer: (078) 770 49 08 of e-mail: monarch@dordrecht.nl. Het is sowieso altijd raadzaam om even te overleggen met de collega's van het vakteam Erfgoed. Ook als je een kleurwijziging wilt aanbrengen op een pand in het beschermde stadsgezicht.

Mogen mijn buren dit doen? (Bouwklachten)

Kijk je weleens fronsend naar wat buurtbewoners met hun monument of beeldbepalende pand doen? Heb je daar kanttekeningen bij? Heb je er zelfs bezwaren tegen? Of heb je daar klachten over? Het beste kun je eerst in gesprek gaan met je buren. Kom je er samen niet uit en wil je echt een bouwklacht indienen? Dan moet dat bij de Omgevingsdienst Zuid Holland Zuid. Dat kan via e-mail: bouwklachten@ozhz.nl. Noem in je klacht het adres waar je klacht over gaat en omschrijf je klacht. De Omgevingsdienst Zuid Holland Zuid pakt dit dan op.

‚Äč