Monumenten

Dordrecht is de oudste stad van Holland. Het zal u dan ook niet verbazen dat we veel monumenten hebben: bijna 2.000. Wij vinden monumenten belangrijk om verschillende redenen. Bijvoorbeeld omdat ze heel mooi zijn, om hun betekenis voor de wetenschap of omdat ze cultuurhistorische waarde hebben. We hebben Dordtse monumentale panden in 3 categorieën: rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten en beeldbepalende panden. We hebben 2 rijksbeschermde stadsgezichten: de binnenstad en (een deel van) de 19e-eeuwse schil.

Beschermd stadsgezicht

Eind 1987 heeft het Rijk de historische binnenstad van Dordrecht aangewezen als beschermd stadsgezicht. Dit gebied hebben vindt u langs de rode lijn in het kaartje 'Grenzen beschermd stadsgezicht'. Sinds 2013 hebben we ook een groot deel van de 19e-eeuwse schil aangewezen als beschermd stadsgezicht. Dit gebied vindt u langs de de groene lijn op het kaartje 'Grenzen beschermd stadsgezicht'.

In het beschermd stadsgezicht staan beeldbepalende panden. Naast beschermde monumenten komen deze gebouwen in aanmerking voor de subsidie Instandhouding uit het Gemeentelijke Restauratiefonds Dordrecht.

Op de kaart Beschermd stadsgezicht (pdf 667 kB) ziet u waar de monumenten en de beschermde stadsgezichten zijn. Op de Adreslijst beeldbepalende panden (pdf, 30 kB) leest u welke panden een monumentale status hebben.  

Bent blind of slechtziend en wilt u graag weten waar de monumenten in Dordrecht zijn? Neem dan via e-mail contact met ons op. Wij bellen u dan zo snel mogelijk op.

Monument verbouwen

Stel, u bent eigenaar van een monument en u hebt verbouwings- of renovatieplannen. Mag u dan zomaar aan de slag? Het antwoord is simpel: nee. U mag nooit zomaar iets verbouwen aan of binnen een monument. Voor een verbouwing van of een wijziging aan een monument moet u altijd een omgevingsvergunning aanvragen. Dat geldt ook als u duurzaamheidsmaatregelen wilt nemen in uw monumentale huis of bedrijf. Althans, als voor de verduurzaming een verbouwing of wijziging van het pand nodig is. Wanneer de gemeente Dordrecht uw aanvraag goedkeurt, krijgt u de vergunning daarvoor.

Informatie over aanwijzing en instandhouding van gemeentelijke monumenten vindt u in de Erfgoedverordening Dordrecht en de bijbehorende criteria aanwijzing gemeentelijke monument.

Een overzicht van de criteria voor het uitvoeren van een restauratie vindt u in de Restauratiecriteria (pdf, 6,9 MB).

Een wijziging beschermd monument aanvragen

Voor de wijziging van uw beschermde monument heeft u een 'omgevingsvergunning beschermd monument' nodig. Met uw aanvraag levert  u de volgende documenten in:

  • de tekening van zowel de huidige als de gewenste situatie op ten minste een schaal van 1:100
  • de van belang zijnde details op een schaal van 1:50
  • afhankelijk van de aard en omvang van de wijziging vragen we een cultuurhistorisch of bouwhistorisch rapport. Daarin moet ook een waardering staan van de onderdelen die u wilt wijzigen. Lever daarbij aanvullende foto's van de huidige situatie

De omgevingsvergunning vraagt u aan via het Omgevingsloket online. Dat kan in 1 keer of in fasen. Als u de aanvraag volledig heeft ingevuld, stuurt u de aanvraag digitaal op. De kosten van de aanvraag zijn afhankelijk van uw plan(nen).

U mag de aanvraag ook via de post doen. Daarvoor print u eerst het aanvraagformulier via het Omgevingsloket online en vul deze volledig in. Dit formulier stuurt u met de gevraagde bijlagen naar:

Gemeente Dordrecht
Beschermd monument
Postbus 8
3300 AA Dordrecht

Subsidie aanvragen

U mag als eigenaar van een beeldbepalend pand, gemeentelijke en rijksmonument subsidie aanvragen. De subsidie bestaat voor woonhuizen uit een lening tegen een lage rente, op dit moment is dat 1,5%. Voor een gemeentelijk monument of beeldbepalend pand vraagt u subsidie aan bij het team Erfgoed van de gemeente. U stuurt daarvoor een e-mail en het team nodigt u daarna uit voor een gesprek. 

Voor rijksmonumenten (woonhuizen) vraagt u subsidie aan bij het Nationaal Restauratiefonds (NRF). Meer informatie daarover mag u bij ons opvragen. Bent u eigenaar van een ander gebouw dan een woonhuis? Informeer dan via e-mail naar de mogelijkheden bij het vakteam Erfgoed. 

Bij uw aanvraag voor subsidie beeldbepalend pand of gemeentelijk monument neemt u mee:

  • aanvraagformulier rsubsidie
  • tekeningen en bestektekeningen op schaal van de bestaande en de nieuwe toestand
  • alle principedetails en foto's die van belang zijn
  • bouwtechnische en bouwhistorische opnamen
  • gespecificeerde begroting inclusief bijkomende kosten
Monumenten verduurzamen

Duurzaamheid en energietransitie zijn onderwerpen die ook eigenaren van monumenten bezighouden. En dat is mooi, want de overheid wil duurzaamheidsmaatregelen stimuleren. Er zijn subsidiemogelijkheden vanuit het rijk voor eigenaren van rijksmonumenten. Voor gemeentelijke monumenten bieden we een laagrentende lening via het Gemeentelijke Restauratiefonds Dordrecht.

Wat de mogelijkheden betreft, kan er meer dan u wellicht voor mogelijk houdt. Voorwaarde is dat de aanpassing aan het pand een verbetering is waarbij de monumentale waarden niet worden geschaad. En ook hiervoor heeft u een omgevingsvergunning nodig. Dat geldt voor alle wijzigingen of verbouwingen die u aan een monument wilt doen.

Op de website van het vakteam Erfgoed vindt u meer informatie over verduurzaming van monumenten.

Dordtse Kleuren

Dordrecht is de 1e stad met een eigen kleurenwaaier. Deze gebruikt u voor toepassing aan de buitenkant van monumenten en beeldbepalende panden. De Dordtse Kleuren zijn 55 historisch geïnspireerde kleuren. Ze zijn gebaseerd op onderzoek naar tekeningen, schilderijen, verfbestekken en kleurtoepassingen op monumentale gebouwen. Een zorgvuldige toepassing van de kleurenwaaier vergroot de ruimtelijke kwaliteit en identiteit van de Dordtse historische binnenstad. Een keuze voor de Dordtse Kleuren juichen wij dan ook van harte toe. De waaier is ondertussen uitgebreid met 11 kleuren, speciaal voor panden uit de 19e eeuw. Deze kleuren zijn gebaseerd op onderzoek van panden aan de Singel en de Toulonselaan.

De kleurenwaaier is meer dan een palet met kleuren. De waaier geeft ook aan op welke onderdelen van een pand u bepaalde kleuren specifiek kunt toepassen. Veel namen uit de kleurenwaaier verwijzen naar typische Dordtse zaken of personen. Met de Dordtse Kleuren krijgen panden een eigen identiteit, terwijl de ruimtelijke samenhang tussen de panden behouden blijft.

De Dordtse Kleurenwaaier kost € 17,50, inclusief de strip met 11 kleuren voor panden uit de 19e eeuw. De kleurenwaaier bestelt u bij het Vakteam Erfgoed Dordrecht via e-mail of telefoonnummeer 078 770 49 08. Het is sowieso altijd raadzaam om even te overleggen met de collega's van het vakteam Erfgoed. Ook als u een kleurwijziging wilt aanbrengen op een pand in het beschermde stadsgezicht.

Mogen mijn buren dit doen? (Bouwklachten)

Kijkt u weleens fronsend naar wat buurtbewoners met hun monument of beeldbepalende pand doen? Heeft u daar kanttekeningen bij? Heeft u er zelfs bezwaren tegen? Of heeft u daar klachten over? Het beste kunt u eerst in gesprek gaan met je buren. Komt u er samen niet uit en wilt u echt een bouwklacht indienen? Dat kan via e-mail bij de  Omgevingsdienst Zuid Holland Zuid. Beschrijf uw klacht en geeft het adres op waarover uw klacht gaat. 

Monumentenkaart

De monumentenkaart op de website Monumentenzorg geeft u meer informatie over de momumenten in Dordrecht.