Essentaksterfte

Dordrecht is een eiland met veel natuur, bomen en groen. Daar houden we van. We zijn er trots op en we koesteren het. Een veel voorkomende boom op ons eiland is de es. We hebben er zo'n tienduizend staan. De es is een prachtige boom die het heel goed doet op ons eiland. Maar de boomsoort is ten prooi gevallen aan de 'essentaksterfte'.

De essentaksterfte is een schimmelziekte die vanuit het noorden van Duitsland en Polen massaal is opgerukt richting het zuiden. Helaas is ook Nederland, en dus ook ons Eiland van Dordrecht, in de greep van de schimmelziekte gekomen. De gevolgen zijn ernstig: de es sterft langzaam af en afgestorven takken kunnen uit de bomen vallen. Vooral in gebieden waar essen langs de kant van de weg staan, levert dit groot gevaar op. Je zal maar zo'n tak op je hoofd of voertuig krijgen. Daarom hebben we alle essen op grondgebied van de gemeente op de ziekte geïnspecteerd. De conclusie is bedroevend: 90 procent van de essen is aangetast. In het slechtste geval betekent dit dat we in de komende 15 jaar zo'n 9000 bomen moeten vervangen. Dat doen we niet graag. En we doen het niet zomaar.

Snoeien als het kan

Dordrecht heeft meegewerkt aan de ontwikkeling van een landelijk protocol hoe om te gaan met de essentaksterfte. We zijn een van de eerste gemeenten die dit protocol hebben toegepast. In Dordrecht hebben we ervoor gekozen om alleen te kappen als de veiligheid in gevaar is. Dit doen we bewust omdat we niet weten hoe de ziekte zich gaat ontwikkelen. We beseffen dat elke boom die we weghalen niet terugkomt. Als we een boom kunnen sparen door alleen de aangetaste takken te verwijderen, dan beperken we het tot snoeien. Als het echt niet anders kan voor de veiligheid, dan kappen we de es. Een extern adviesbureau, Terra Nostra, heeft alle essen geïnspecteerd. We houden het verloop van de ziekte in de gaten. Uit het inspectierapport blijkt dat we niet zo snel hoeven over te gaan tot rigoureuze kap. Voorlopig kunnen we veelal volstaan met snoeien. Daarnaast investeren we in onderzoek hoe we de essentaksterfte kunnen bestrijden. Maar de eerlijkheid gebiedt ons te zeggen dat we het wel wat somber inzien. Snoei kan een tijdelijke oplossing zijn. Maar op termijn zou het kunnen zijn dat we het grootste deel van de essen moeten vervangen.

Kaalslag en herplant

Essen staan vaak langs wegen. Vooral in de buitengebieden, de buitenwijken en langs wegen als de Provincialeweg en de Rijksstraatweg. In sommige gebieden zal de kap van de aangetaste essen een tijdelijke kaalslag betekenen. Dat is een naar gezicht. Voor elke gekapte boom planten we een nieuwe boom terug. In principe doen we dat op dezelfde plek waar de gekapte boom stond, tenzij het echt niet anders kan. Een reden kan zijn dat er kabels en leidingen in de grond liggen. Huidige regelgeving verbiedt dergelijke locaties als plantlocaties. We leren van het verleden. Daarom kiezen we bij de herplant voor een mix van diverse boomsoorten. Boomziektes zijn vaak soortgebonden. Door voor een mix van bomen te kiezen, voorkomen we in de toekomst kaalslag als gevolg van ziekte zoveel mogelijk. En het komt ook de biodiversiteit ten goede. De kap is erg vervelend, maar biedt op deze manier ook een kans. Het vrijgekomen hout gaan we hergebruiken voor allerlei zaken, zoals boompalen, vogelhuisjes en gereedschapsonderdelen, zoals bezemstelen.

Waar en wanneer gaan we snoeien en kappen?

In 2019 zullen we 1065 essen snoeien. In de tweede helft van april beginnen we hiermee. We vervangen 240 essen. Het gaat om bomen die ernstiger zijn aangetast en die op locaties staan die mogelijk gevaar opleveren. Denk aan stadsparken en langs fietspaden. De meeste bomen zullen dit jaar gekapt worden in de wijk Dubbeldam. De overige 7843 essen inspecteren we.
Deze zomer inspecteren we alle essen opnieuw. Aan de hand van deze inspectie bepalen we het snoei- en kapprogramma voor 2020.
Op de kaart kunt u per wijk en straat kijken wat er met de essen in uw omgeving gaat gebeuren.

Inloopbijeenkomsten

In maart organiseren we drie inloopbijeenkomsten voor bewoners waarin we uitleg geven over de essentaksterfte. Bij de bijeenkomsten kunt u ook vragen stellen aan de medewerkers van de gemeente. De bijeenkomsten zijn op de volgende data en locaties:

  • Dinsdag 12 maart van 16.30 uur tot 19.30 uur in De Oude School, Dubbelsteynlaan West 74
  • Donderdag 14 maart van 16.30 uur tot 19.30 uur in het Stadskantoor, vergaderkamer 4, Spuiboulevard 300.
  • Dinsdag 19 maart van 16.30 uur tot 19.30 uur in De Tromptuin, M.H. Trompweg 235.

Particuliere essen

Het inspectierapport betreft alleen de op gemeentelijke grond individueel geregistreerde essen. Dat zijn essen die eerst zijn opgekweekt tot een bepaalde omvang. De meer verwilderde, grote  stukken groen, zoals het Dubbelmondepark, zijn niet meegenomen in het rapport. En ook niet de essen op particulier terrein. Als u een es in uw tuin of op uw bedrijfsterrein hebt, kunt u deze laten onderzoeken door een boomadviesbureau of hoveniersbedrijf. U kunt de es ook zelf bekijken. In de video 'herkennen van de es en essentaksterfte' ziet u hoe u dat doet. Ziet u dode takken? Dan kunt u deze het beste snoeien. Als u de dode takken niet snoeit, kunnen ze afbreken. Zijn er geen dode bladeren of takken? Dan hoeft u nog geen maatregelen te nemen.

Vragen

Hebt u vragen over de essentaksterfte? Stuur ze naar: essentaksterfte@dordrecht.nl of bel 14 078.

Meer informatie/nuttige links

Filmpje van RTV Rijnmond over de start van de inventarisatie van de essentaksterfte op het Eiland van Dordrecht, met Oege Oevering en Jürgen Scholten.

Herken de es en de essentaksterfte

Informatie van Staatsbosbeheer over de essentaksterfte en de gevolgen ervan

Tien vragen over de essentaksterfte

Hoe herken ik een es?

Hoe herken ik een zieke es/essentaksterfte?