Gezondheid

Er zijn zorgen ontstaan over de mogelijke gevolgen van PFOA voor de gezondheid. Hier zijn diverse onderzoeken naar gedaan. Sinds 2012 gebruikt Chemours PFOA niet meer. Deze stof is vervangen door de GenX-techniek. Ook over die stoffen is discussie ontstaan.

Ook heeft de fabriek PFOA uitgestoten in de lucht en geloosd in het riool en op de rivier. Er zijn zorgen ontstaan over de mogelijke gevolgen van PFOA voor de gezondheid door met name de uitstoot naar de lucht. Het RIVM heeft hier onderzoek naar gedaan. Sinds 2012 gebruikt Chemours PFOA niet meer. Deze stof is vervangen door de GenX-techniek. Ook over die stoffen is discussie ontstaan.

Blootstelling

Het RIVM heeft de mogelijke gevolgen van de uitstoot van PFOA voor de volksgezondheid onderzocht. DuPont (nu Chemours) heeft PFOA van 1967 tot 2012 gebruikt. Het RIVM-onderzoek richt zich met name op de effecten voor de omgeving van de uitstoot van PFOA via de lucht, de belangrijkste en grootste bron. Het RIVM heeft de blootstelling eerst berekend en later met een steekproef bloedonderzoek onder 382 omwonenden gecontroleerd.

Bewoners die lang en dicht bij de fabriek wonen (donkerblauwe zone op onderstaande kaart), hebben hogere waarden PFOA in hun bloed dan bewoners die verder weg of minder lang in de omgeving wonen. De mediane (middelste) bloedwaarde in deze groep was 10,2 nanogram PFOA per milliliter.

Kaart PFOA

De bloedwaarden in de groepen die verder van of minder lang rond de fabriek wonen, komen overeen met de zogenaamde achtergrondwaarde die gemiddeld wordt aangetroffen in Europees onderzoek: 3,5 nanogram PFOA per milliliter bloed.

De gemeten bloedwaarden komen goed overeen met de eerdere berekeningen. Daarmee is helaas ook bevestigd dat bewoners in de directe omgeving van de fabriek in het verleden waarschijnlijk langdurig aan hoge waarden PFOA zijn blootgesteld, tot tot boven de door het RIVM veilig geachte grenswaarde van 89 ng/ml. In het gebied daaromheen (lichtere contour op de kaart) zijn mensen mogelijk ook blootgesteld aan verhoogde gehalten PFOA, maar niet tot boven de veilige grenswaarde.

Het aantal inwoners in Dordrecht binnen het contourengebied is kleiner dan in Sliedrecht en Papendrecht. Dit heeft onder meer te maken met de plaats van de schoorstenen (vlak bij de rivier) en de gegevens over windrichting die van invloed zijn op het effectgebied van de luchtuitstoot. 

Gezondheidseffecten PFOA

In het literatuuronderzoek heeft het RIVM andere studies met betrekking tot PFOA onderzocht om na te gaan welke gezondheidseffecten bij mensen zijn waargenomen, en bij welke concentratie PFOA in het bloed. Er zijn relaties tussen PFOA en gezondheidseffecten waargenomen. Gezondheidseffecten waarover de meeste zekerheid bestaat, zijn:

  • verhoging van cholesterol,
  • verhoging van een leverenzym en
  • verlaging van het geboortegewicht.

De gevonden effecten zijn negatief, maar wel relatief klein ten opzichte van de normale waarde. Daarnaast zijn mogelijke relaties met gezondheidseffecten gevonden die minder zeker zijn. Dat betreft onder meer een hoge bloeddruk tijdens de zwangerschap, een ontsteking van het slijmvlies van de dikke darm en nier- en testiskanker. In de wetenschap is nog veel onzekerheid bij welke bloedconcentraties ongewenste effecten optreden. Ook is het op basis van de epidemiologische studies niet mogelijk een oorzakelijk verband aan te tonen tussen deze ongewenste effecten en PFOA.

Bloedtesten PFOA

Het RIVM en Dienst Gezondheid & Jeugd adviseren mensen niet om hun bloed te laten onderzoeken op PFOA. Het levert geen gezondheidswinst of handelingsperspectief op. Mensen die hun bloed toch willen laten onderzoeken op PFOA kunnen hiervoor op eigen kosten een test laten doen.
In Dordrecht was er een regeling voor bloedtesten voor mensen in Staart-Oost met een minimuminkomen. Die liep tot 1 maart 2017. Tot 20 december 2017 liep er een regeling voor (oud)inwoners van het contourgebied (zie hieronder) waarbij het ministerie de bloedtest vergoedde. De gemeenten heeft die regeling voor het ministerie uitgevoerd. De adressen die binnen de contour vallen zijn per brief geïnformeerd over de bloedtest.

Contour gebied vergoeding bloedtest

Eten uit eigen tuin

Lees meer over eten uit eigen tuin op de pagina Bodem en moestuinen.

Drinkwater

Lees meer over drinkwater op de pagina Drink- en grondwater.

Vragen over gezondheid

Heeft u vragen over PFOA, GenX en gezondheid? Dan kunt u contact opnemen met de Dienst Gezondheid & Jeugd (DG&J) via telefoonnummer 078 - 770 8500 of e-mailadres info@dienstgezondheidjeugd.nl.

Heeft u klachten of zorgen over uw eigen gezondheid? Neem dan contact op met uw huisarts. De huisartsen, medisch specialisten en verloskundigen zijn door de DG&J geïnformeerd over de kennis omtrent PFOA.

Uitgelicht