Drink- en oppervlaktewater

Het drinkwater in Dordrecht was en is betrouwbaar. Maar er worden in het drinkwater hele kleine hoeveelheden PFOA en GenX aangetroffen. Deze liggen ver onder de normen van het RIVM. Lees hier meer over drink- en oppervlaktewater.

Veilig drinkwater

Het drinkwater in Dordrecht was en is betrouwbaar. In het drinkwater worden hele kleine hoeveelheden PFOA en GenX-stoffen aangetroffen. Deze liggen ver onder de norm van het RIVM. Ook toxicologen bevestigen dat het drinkwater veilig is. Lees hier meer over op de website van Evides.

Op basis van de nieuwste inzichten heeft het RIVM een richtwaarde afgeleid voor de maximale concentratie van GenX-stoffen in het drinkwater. Die is 0.15 ug/l. De aangetroffen gehalten in het Dordtse drinkwater liggen op 0.002 tot 0.009 ug/l. Bekijk ook de website van Evides en de presentatie (pdf, 881 kB) die Evides in maart 2017 gaf in de raadscommissie.

GenX in drinkwater vs richtwaarde

Vanwege de onzekerheid over de mate waarin deze stof ophoopt in het lichaam heeft het RIVM een extra veiligheidsmarge gehanteerd bij het afleiden van de veilige grenswaarden.

Herkomst drinkwater

Op productielocatie Baanhoek maakt Evides drinkwater uit grondwater en oppervlaktewater. Het grondwater dat Evides in Dordrecht voor de drinkwatervoorziening gebruikt, is NIET afkomstig van het terrein, maar bevindt zich in diepe bronnen (tussen de 80 en 140 meter diep) elders op het Eiland. Hier kan geen afstromend water van DuPont/Chemours in terecht zijn gekomen of komen. Het oppervlaktewater dat gebruikt wordt voor drinkwater komt uit de Maas in Brabant na verblijf in drie grote spaarbekkens in de Brabantse Biesbosch.

Bronnen van GenX

Allereerst is de lozing van GenX door Chemours op het oppervlaktewater van de Merwede een belangrijke bron van GenX in het oppervlaktewater en daarmee ook het drinkwater in veel gemeenten. Chemours heeft hier een vergunning voor. De vergunde uitstoot naar water is in april 2017 door de provincie flink beperkt.

In de aangescherpte vergunning zijn voorschriften opgenomen die Chemours dwingen te onderzoeken hoe de nu vergunde uitstoot naar water en lucht nog verder teruggedrongen kunnen worden. Chemours heeft door middel van koolstoffilters een extra zuiveringsstap toegevoegd in de behandeling van afvalwater om zo de uitstoot van GenX-stoffen via het water verder terug te dringen. De eerste resultaten zijn positief.

In het najaar van 2017 werd duidelijk dat er mogelijk ook andere GenX-bronnen van invloed zijn op het Dordtse drinkwater, uit de omgeving van Helmond in Noord-Brabant. Hiernaar loopt onderzoek.

Spaarbekken

Diep onder het spaarbekken ligt een uitloper van de grondwaterverontreinging van het Chemours-terrein. Dit heeft GEEN effect op het drinkwater.

Het grondwater op het terrein van productielocatie Baanhoek van Evides Waterbedrijf wordt NIET gebruikt voor de drinkwatervoorziening en komt ook NIET in contact met het water dat voor de drinkwatervoorziening wordt gebruikt.

Ook staat het spaarbekken niet in contact met de grondwaterverontreiniging. De verontreiniging bevindt zich grotendeels op het terrein van Chemours, met een uitloper naar het naastgelegen Evides-terrein. De uitloper van de verontreiniging reikt tot aan de noordelijke rand van het spaarbekken en bevindt zich op een diepte van ca. 14 meter. De onderzijde van het bekken bevindt zich op 5 meter diepte. Tussen de onderzijde van het bekken en de grondwaterverontreiniging ligt een slecht doorlatende kleilaag van ca. 9 meter dik. De (minimale) waterstroom door de kleilaag gaat van boven naar beneden, dus van het bekken naar het diepe grondwater. Daardoor kan het verontreinigde grondwater het bekkenwater niet beïnvloeden.

Overigens wordt het bekken niet voor de drinkwatervoorziening gebruikt. Het betreft  een noodvoorraad oppervlaktewater, voor het geval dat de aanvoer van Maaswater uitvalt.

Vragen over drinkwater

Kijk voor meer informatie over drinkwater op de website van Evides.

Oppervlaktewater

De oppervlaktewaterkwaliteitsnorm voor PFOA is 48 nanogram per liter. Die is in 2017 door het RIVM afgeleid (Verbruggen et al., 2017).

Voor GenX in oppervlaktewater is een voorlopige advieswaarde vastgesteld. Het RIVM heeft bepaald dat er maximaal 118 nanogram per liter van de GenX-stof FRD903 in het oppervlaktewater mag zitten. Om tot een definitieve norm te komen is verder onderzoek nodig. Dat onderzoek naar de opname van GenX door vissen (bioaccumulatie) wordt momenteel uitgevoerd. De definitieve norm wordt eind dit jaar verwacht.

.

Standpunt van de gemeente

Wij vinden dat stoffen als GenX niet in het milieu en water thuishoren. Hoewel de gemeente hiervoor geen bevoegd gezag is, is veilig drinkwater cruciaal. Dat heeft, net een veilige leefomgeving, onze prioriteit. Wij spannen ons hiervoor in en trekken op met het Rijk, provincie en andere gemeenten. De aanscherping van de emissie-eisen uit de vergunning is één van de concrete acties die daaruit voortkomen. Waar nodig steunen wij aanscherping van vergunningen met zienswijzen, of vragen wij om verdere aanscherping van besluiten als wij vinden dat die niet ver genoeg gaan. Dit alles in het belang van onze inwoners.

Natuurlijk zien we het liefst helemaal geen lozing van GenX op het water. De provincie heeft eerder aangegeven dat zij dat niet haalbaar acht de uitstoot helemaal naar nul terug te brengen. Daarvoor ontbreken op dit moment voldoende inhoudelijke gronden. Oasen heeft beroep aangetekend, omdat zij vindt dat deze stap toch gezet moet worden. Wij volgen dit met grote belangstelling.

Wij hopen dat deze aandacht voor GenX in water een discussie losmaakt over de impact van industriële stoffen op onze drinkwater en dat er op rijksniveau een discussie komt over het stoffenbeleid. En daarmee een brede, structurele oplossing om dergelijke situaties te voorkomen.

Uitgelicht